Jest jedna liczba w Twojej firmie, która nie kłamie. Nie da się jej „skorygować”, „znormalizować” ani opowiedzieć ładniej, niż jest. Pokazuje brutalnie prostą rzecz: ile gotówki naprawdę zostało w firmie po tym, jak zapłaciłeś za wszystko, co trzeba było zapłacić. To free cash flow, wolne przepływy pieniężne, i to na nią patrzą najbardziej doświadczeni inwestorzy.
Od EBITDA do prawdy w trzech krokach
EBITDA pokazuje wynik operacyjny przed kosztami finansowania i inwestycji. Free cash flow idzie dalej i odejmuje to, co EBITDA wygodnie pomija.
Krok pierwszy: odejmij inwestycje (capex). Maszyny, sprzęt, samochody, wszystko, co musisz kupić, żeby firma dalej działała. To nie jest opcja, tylko koszt utrzymania biznesu przy życiu.
Krok drugi: odejmij zmianę kapitału obrotowego. Jeśli rosnąca firma zamroziła więcej gotówki w zapasach i niezapłaconych fakturach, ta gotówka realnie wypłynęła, choć w zysku jej nie widać.
Krok trzeci: odejmij podatki i odsetki. Bo to też trzeba zapłacić, a nikt jeszcze nie wynegocjował z urzędem skarbowym płatności „w EBITDA”.
To, co zostaje, to free cash flow: gotówka, która naprawdę jest Twoja - na dywidendę, na spłatę długu, na kolejną inwestycję, na poduszkę bezpieczeństwa.
Dlaczego firma z wysoką EBITDA może mieć ujemny FCF
Bo EBITDA nie widzi capexu ani kapitału obrotowego, a FCF widzi oba. Wyobraź sobie firmę produkcyjną z imponującą EBITDA, która co roku musi włożyć prawie całą tę kwotę z powrotem w maszyny i rosnący magazyn. Na papierze wygląda jak maszynka do zysku, a w rzeczywistości gotówka ledwo wystarcza, czasem jej brakuje. Kupujący, który patrzy tylko na EBITDA, przepłaci; ten, który patrzy na FCF, zobaczy prawdę.
To samo działa na Twoją niekorzyść, gdy sam siebie oszukujesz. Możesz przez lata czuć się rentowny, bo zysk w księgach rośnie, a jednocześnie firma nie wyprodukowała ani złotówki wolnej gotówki, bo wszystko poszło w zapasy i sprzęt.
To jest test zdrowia Twojego biznesu
Free cash flow odpowiada na pytanie, które powinno spędzać founderowi sen z powiek: czy moja firma jest maszynką, która produkuje gotówkę, czy taką, która ją spala? Firma, która rok w rok generuje dodatni FCF, jest niezależna - może się rozwijać z własnych pieniędzy, przetrwać chudszy okres, wypłacić właścicielowi. Firma z chronicznie ujemnym FCF żyje na kroplówce kredytu albo nowego kapitału i każdy gorszy kwartał jest dla niej zagrożeniem.
Policz, ile gotówki Twoja firma wyprodukowała w zeszłym roku po wszystkich inwestycjach, podatkach i odsetkach. To jest Twój prawdziwy wynik, a wszystko inne to wersja, którą pokazujesz na zewnątrz.
